Jeśli Twój agent ma powłokę, daj mu wiersz poleceń

Model Context Protocol to, według własnego opisu, „otwarty standard łączenia aplikacji AI z systemami zewnętrznymi” (modelcontextprotocol.io). Projekt porównuje go do portu USB-C: jedna wtyczka do wielu urządzeń.

Aktualna specyfikacja, wersja 2026-07-28, definiuje hosty (aplikacja AI), klientów (konektory w jej wnętrzu) i serwery (usługi dostarczające dane i narzędzia), komunikujące się przez JSON-RPC. Serwer może oferować zasoby, prompty i narzędzia. Narzędzia to to, czego agenci używają najczęściej: klient pyta serwer o ich listę przez tools/list, a każde narzędzie ma nazwę, opis i JSON Schema dla danych wejściowych.

Wiersz poleceń nie jest automatycznie dobry dla agentów. Potrzebuje kilku cech, o które ludzie rzadko proszą:

• Opisuje sam siebie jako dane: --help i pełny katalog poleceń jako JSON, żeby agent nigdy nie musiał zgadywać flag.
• Wynik to kontrakt: z --json dokładnie jeden dokument JSON na stdout, błędy jako JSON na stderr.
• Kody wyjścia mają znaczenie: popraw wywołanie, zapytaj człowieka, poczekaj, spróbuj ponownie. Jedna liczba mówi agentowi, co zrobić dalej.
• Nigdy nie czeka na dane, których agent nie może podać: bez terminala nic nie pyta. Kroki destrukcyjne wymagają wyraźnej flagi, takiej jak --yes.
• Potrafi pokazać zamiast działać: --dry-run wypisuje dokładne żądanie bez wysyłania go.
• Sekrety nie trafiają do wyniku, także z --verbose i --dry-run, bo wszystko, co widzi agent, trafia do jego kontekstu.
• Łatwo go zainstalować wszędzie, gdzie działa agent, najlepiej bez drzewa zależności.

Zespół inżynierski Anthropic opisał problem w listopadzie 2025 roku: „Większość klientów MCP ładuje wszystkie definicje narzędzi z góry bezpośrednio do kontekstu”, a te opisy wydłużają czas odpowiedzi i zwiększają koszt (Code execution with MCP). Ich zalecenie: pozwolić modelowi czytać definicje narzędzi na żądanie.

Uczciwie trzeba dodać, że klienci nadrabiają. Claude Code domyślnie odkłada narzędzia MCP: na starcie sesji ładują się tylko nazwy narzędzi i instrukcje serwerów, a pełna definicja przychodzi, gdy Claude szuka narzędzia (MCP tool search). Inni klienci mogą nadal ładować wszystko.

CLI dostaje ładowanie na żądanie za darmo, bo nic nie jest w kontekście, dopóki agent nie uruchomi polecenia. Zmierzyliśmy, ile jest do załadowania w tm 0.3.0: pełny katalog (tm schema --json) ma 377 203 znaki, przegląd wszystkich grup poleceń (tm --json) 32 110, grupa faktur 104 009. Pojedyncze polecenie ma medianę 934 znaków przy 157 poleceniach. Metoda: npx -y @time-momentum/cli@0.3.0 schema --json | wc -c i to samo dla pozostałych wywołań, 10 paź 2026.

Katalog nie jest mały. I o to chodzi: agent decyduje, co załadować, zwykle jedną grupę albo jedno polecenie.

W MCP „każdy wynik pośredni musi przejść przez model”, jak ujmuje to ten sam artykuł Anthropic. Lista 500 faktur, które agent ma tylko policzyć, i tak trafia do jego kontekstu.

W powłoce agent filtruje, zanim przeczyta. tm payments outstanding --json | jq '[.data[].summary.outstanding_micros] | add / 1000000' zwraca jedną liczbę: sumę należności w euro. tm invoices list --all --json | jq '[.data[] | select(.status == "draft")] | length' liczy szkice na wszystkich stronach. Te same linie działają w cron jobie albo skrypcie powłoki, bez żadnego agenta.

W MCP autoryzacja jest opcjonalna. Zdalne serwery przez HTTP powinny stosować przepływ OAuth 2.1 ze specyfikacji; lokalne serwery przez stdio biorą dane logowania ze środowiska. W aplikacji czatu, w której każdy loguje się własnym kontem, OAuth jest wygodniejszy.

CLI zwykle pracuje z kluczem API. To proste, ale wymaga ostrożności: klucz nigdy nie może pojawić się w tym, co czyta agent. tm trzyma go w lokalnym pliku z trybem 600 albo w zmiennej środowiskowej, wymienia klucz zapisu na token ważny przez godzinę i nigdy nie wypisuje klucza, nawet z --verbose czy --dry-run. Token z tej wymiany nie może tworzyć nowych kluczy ani usuwać konta.

Każde wywołanie, które agent wykonuje przez CLI, to linia, którą możesz skopiować, przeczytać i uruchomić sam. --dry-run idzie krok dalej i pokazuje metodę, URL i treść bez wysyłania czegokolwiek. Dzięki temu pracę agenta można sprawdzić, zanim się wydarzy, co ma największe znaczenie przy fakturach.

MCP też ma do tego narzędzia, np. MCP Inspector dla programistów. Ale wywołania narzędzia nie wpiszesz we własnym terminalu, żeby zobaczyć, co się stanie.

CLI to pakiet z wersją. Możesz go przypiąć (npx -y @time-momentum/cli@0.3.0), cofnąć (tm update --to <version>) i wiedzieć, że skrypt, który działał wczoraj, działa dziś. Gdy API zmieni się tak, że stara wersja działałaby błędnie, serwer odrzuca tę wersję z jasnym błędem i poleceniem aktualizacji.

MCP wersjonuje protokół datą i pozwala serwerom ogłaszać zmiany listy narzędzi w trakcie działania. Zdalny serwer sam decyduje, jakie narzędzia dostajesz dziś. To wygodne, dopóki nic się nie psuje.

Claude Code, Codex, Cursor i większość agentów programistycznych potrafi uruchamiać polecenia powłoki. CLI działa we wszystkich bez potrzeby obsługi czegokolwiek innego przez klienta, także w sandboksach i CI.

• Klienci bez powłoki. claude.ai, Claude Desktop i aplikacje mobilne Claude docierają do zewnętrznych narzędzi przez konektory, które są serwerami MCP (dokumentacja Claude). Tam CLI nie pomoże.
• Standardowe wykrywanie. Każdy serwer MCP odpowiada na tools/list w ten sam sposób, a oficjalny MCP Registry wymienia serwery. Każde CLI dokumentuje się na swój sposób.
• Logowanie per użytkownik. OAuth pozwala każdemu podłączyć własne konto bez obsługi klucza.
• Użytkownicy nietechniczni. Dodanie konektora w aplikacji czatu jest łatwiejsze niż instalacja wiersza poleceń.

Agenci naszych użytkowników już pracują w powłoce, nad projektami klientów. Dlatego Time Momentum nie ma serwera MCP. Ma tm, wiersz poleceń, który obsługuje cały produkt: nakład pracy, klientów, zlecenia, projekty, faktury i faktury elektroniczne, płatności, zestawienia godzin i rentowność.

tm nie ma zależności w czasie działania. Każda operacja REST API przeznaczona dla wiersza poleceń ma dokładnie jedno polecenie, 143 operacje w wersji 0.3.0, a test wymusza to przy każdej zmianie API. tm skill zwraca instrukcję użycia zgodną z zainstalowaną wersją. W Claude Code tm skill --install dodaje krótki skill, który do niej prowadzi, a Time Momentum jest też dostępne jako plugin do Claude Code.

Wystawienie albo anulowanie faktury i usuwanie wymagają wyraźnego --yes. Bez terminala tm w przeciwnym razie się zatrzymuje.